कारोबार


मूल्यवृद्धिसँगै बढ्यो विश्वका मानिसहरुको जीवनयापन लागत, ७ कारण

मूल्यवृद्धिसँगै बढ्यो विश्वका मानिसहरुको जीवनयापन लागत, ७ कारण

नेपालखबर
माघ ६ , काठमाडौँ

किराना सामग्रीदेखि घर तताउने सामग्रीसम्मको मूल्य विश्वभर बढिरहेको छ। 

मूल्यवृद्धि उच्च भएसँगै विश्वका मानिसहरूको जीवनयापन लागत (कस्ट अफ लिभिङ) पनि माथि चढिरहेको छ । अहिले विश्वमा महंगी दर उच्च भएको छ ।

अहिले सन् २००८ यताकै उच्चविन्दुमा पुगेको छ महंगी । यसका सात कारण यस्ता छन् –

१. ऊर्जा र इन्धनको मूल्य बढ्नु :
हुन त महामारीको सुरुमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य ओरालो लागेको थियो तर त्यसपछि माग ह्वात्तै बढ्यो र यो हप्ता त सात वर्षयताकै उच्चविन्दुमा पुग्यो ।

अमेरिकामा पेट्रोलियम पदार्थ एक ग्यालनको ३.३१ अमेरिकी डलर औसत मूल्य पर्छ जुन एक वर्षअघि २.३८५ अमेरिकी डलरमा आउँथ्यो । बेलायत र युरोपमा पनि यसको अवस्था उही छ । ग्यासको मूल्य पनि यहीअनुसार बढेको छ । गत वर्ष एसियाबाट माग बढ्दा र युरोपमा चिसो मौसम हुँदा ग्यासको भण्डारण नै रित्तियो ।

२. वस्तु अभाव : 
महामारीका बेलामा धेरै दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य आकाशियो । मानिसहरू गत वर्ष लकडाउनका बेला घरमै बस्न बाध्य हुँदा घरायसी सामग्रीको प्रयोग बढ्यो । न रेष्टुराँ जान पाए न त विदामा घुमघाममै । एसियाजस्ता स्थानमा उत्पादकहरूले धेरैले कोरोना संक्रमण नियन्त्रणार्थ उत्पादन नै बन्द गर्नुपर्यो ।

उनीहरूले त्यसयता माग धान्न नै संघर्ष गर्दै आएका छन् । यसले प्लास्टिक, कंक्रिट र स्टिलजस्ता वस्तुको अभाव हुनथाल्यो जसले मूल्यवृद्धि निम्त्यायो । सन् २०२१ मा बेलायतमा काठको मूल्य त सामान्य अवस्थामा भन्दा ८० प्रतिशतभन्दा धेरैले बढेको छ ।

अमेरिकामा यो दोब्बर बढीले बढेको छ । मुख्य अमेरिकी खुद्रा बिक्रेता नाइक र कोस्टकोले उनीहरूको मूल्य आपूर्ति शृंखला लागत बढेको भन्दै बढाएका छन् । र, त्योसँगै माइक्रोचिप्सको अभाव छ जुन कार, कम्प्युटर र अन्य घरायसी वस्तुका लागि मुख्य सामग्रीको रूपमा प्रयोग हुन्छ ।

३. जहाज भाडा (शिपिङ कस्ट)
विश्वका शिपिङ कम्पनीहरू जसले विश्वमा सरसामग्री ओसारपसारको काम गर्छन् उनीहरूलाई महामारीपछि बढ्दो मागले हैरान पारेको छ । यसको मतलब रिटेलरहरूले ती सामान स्टोर गर्न धेरैभन्दा धेरै पैसा तिर्नुपर्ने भयो ।

परिणामतः उपभोक्ता मूल्यवृद्धि ह्वात्तै बढ्यो । एसियाबाट ४० फिटको एक कन्टेनर युरोपमा पठाउन अहिले १७ हजार अमेरिकी डलर लाग्छ जुन भनेको एक वर्षअघिभन्दा १० गुणा धेरै हो जतिखेर यो १५ सय डलर मात्रै लाग्थ्यो । यसलाई हवाइ ढुवानी शुल्कले पनि सहयोग गरेको छ नै, युरोपमा लरी चालकहरूको अभावले पनि साथ दिएको छ ।

४. तलबमान वृद्धि : 
धेरै मानिसहरूले महामारीमा काम छोडे या त परिवर्तन गरे । अमेरिकामा अप्रिलमा मात्रै ४० लाख मानिसभन्दा धेरैले काम छाडेको डिपार्टमेन्ट अफ लेबरले जनाएको छ । जुन हालसम्मकै धेरै हो । परिणामतः कम्पनीहरूले चालक, खाद्य प्रक्रिया मिलाउने र रेष्टुराँ वेइटरजस्ता कर्मचारीको अभाव सामना गरे ।

५० मुख्य अमेरिकी खुद्रा बिक्रेताको एक सर्वेअनुसार ९४ प्रतिशतले खाली ठाउँ पदपूर्ति गर्न समस्या भोग्नुपरेको थियो । यसको परिणाम कम्पनीहरूले काममा आकर्षित गर्न तलब बढाए, बोनस घोषणा गरे । म्याकडोनाल्ड र अमेजनले दुई सय डलरदेखि एक हजार डलरसम्मको बीचमा बोनस अफर गरिरहेका छन् ।

तर त्यसले कर्मचारी लागत बढायो र यसको चाप उपभोक्तामा पर्न गयो । कपडाको विश्व ब्रान्ड नेक्स्टले सन् २०२२ को लागि योजना गरिएको मूल्यवृद्धिलाई यसको दोष दिएको छ ।

५. जलवायु प्रभाव :
विश्वका धेरै ठाउँमा असामान्य मौसमले पनि महंगी बढाउन योगदान गरेको छ । आँधीजन्य विपद्ले विश्व तेल आपूर्तिमा क्षति पु¥याउँदा असर पुगेको छ । त्योसँगै माइक्रोचिप्सको अभावले समस्या निम्त्याएको छ । त्यस्तै ब्राजिलजस्ता धेरै कफी उत्पादन गर्ने देशले लागत बढाउँदा पनि महंगीमा योगदान पुगेको छ ।

६. व्यापार बाधा :
धेरै महंगो आयातले पनि मूल्यवृद्धिमा योगदान पुगेको छ । ब्रेक्जिटपछिका व्यापार नियमले युरोपबाट बेलायतमा आयात घटेको छ । युरोप घुम्ने बेलायतीमाथि रोमिङ शुल्क पुनः लाग्ने देखिएको छ । चिनियाँँ वस्तुमाथि अमेरिकी आयात शुल्कवृद्धिले पनि उच्च मूल्यवृद्धिमा मद्दत पुगेको छ ।

७. महामारीलक्षित राहत  बन्द :
विश्वभरका सरकारले महामारीका बेला दिएको राहत अब क्रमशः अन्त्य गर्दै लगेका छन् । जसले कर बढ्दा कस्ट अफ लिभिङ बढेको छ तर मानिसहरूको तलब परिवर्तन भएको छैन ।

धेरै विकसित अर्थतन्त्रले कामदार संरक्षण गर्ने नीति लिएका छन् । केही अर्थशास्त्रीहरू यसले महंगी झनै बढाउने बताउँछन् । बीबीसीबाट

माघ ६, २०७८, बिहीबार

प्रतिक्रिया

नेपाल खबर प्रा.लि
सूचना विभाग दर्ता नंः ५४९/०७४-७५

Nepal Khabar Pvt. Ltd.

Blue Star Complex
Thapathali-11, Kathmandu, Nepal
+977 01 4240505 / 4241389
Admin: [email protected]
News: [email protected]

विज्ञापनका लागि सम्पर्क

+977 9851081116
[email protected]

जीवन बस्नेत
अप्रेसन म्यानेजर
सुरेन्द्र रिजाल
निर्देशक, अटो संस्करण
सविन पोखरेल
लेखा प्रमुख
ललिता तामाङ
कार्यालय सहयोगी

नेपालखबर टीम


विशेष संवाददाता
सागर न्यौपाने

उप–सम्पादक
खगेन्द्र गिरी
नवराज रेग्मी
रूपबहादुर विश्वकर्मा
विद्यानाथ अधिकारी
चिरञ्जीवी आचार्य

ग्लोबल अफेयर्स संयोजक
सन्तोष घिमिरे

समाचार संयोजक
ज्ञानेन्द्र खड्का

निर्वाचन सम्पादक
जेवी पुन मगर

म्यागेजिन सम्पादक
सीताराम बराल

सम्पादक
अरुण बराल

प्रधान सम्पादक
पूर्ण बस्नेत
Copyright © 2021 Nepalkhabar. All Rights Reserved. Designed by Curves n' Colors. Powered by .
ad ad