युनिकोड
इजरायलले गाजा सहर कब्जा गर्न सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ। इजरायली सेनाले आक्रमण थालेपछि सहरका प्यालेस्टिनीहरू भागिरहेका छन्।
गाजाका अधिकारीहरूका अनुसार इजरायली सेनाले योजनाबद्ध स्थल आक्रमणको पहिलो चरण सुरु गरेको हुनाले सहरका केही क्षेत्रबाट मानिसहरू भागिरहेका छन्।
धेरै दिनको निरन्तर बमबारी र तोपखानाको गोलाबारीपछि इजरायली सेनाले सहरको बाहिरी भाग कब्जा गरेको छ। यो सहरमा दस लाखभन्दा बढी प्यालेस्टिनी बसोबास गर्छन्।
गाजाका अधिकारीहरूका अनुसार, यो क्षेत्रमा धेरै दिनदेखि बमबारी भइरहेको छ।
इजरायली सेनाले गाजा सहरको बाहिरी इलाका नियन्त्रणमा लिइसकेको बताएको छ।
यो सैन्य कारबाहीलाई इजरायलका रक्षामन्त्री इजरायल काट्जले मंगलबार अनुमोदन गरेका हुन्। र, यो हप्ताको अन्त्यमा सुरक्षा मन्त्रिपरिषद्मा प्रस्तुत गरिनेछ।
यसअन्तर्गत लगभग ६० हजार रिजर्भ सैनिकलाई यस अभियानमा सामेल गराइनेछ।
समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार, हमासले इजरायलले निर्दोष नागरिकहरूविरुद्ध यो निर्दयी युद्ध जारी राख्न चाहेको आरोप लगाएको छ। त्यसैले यसले युद्धविराममा अवरोध सिर्जना गरिरहेको छ। गाजा पट्टीको उत्तरी भागमा अवस्थित गाजा सहरमा लाखौँ प्यालेस्टिनी बस्छन्। युद्धअघि यो यस क्षेत्रकै सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको सहर थियो।
इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले फक्स न्युजसँग बताएअनुसार इजरायलले सम्पूर्ण गाजा पट्टी कब्जा गर्ने योजना बनाएको छ र यो ‘अरब शक्ति’लाई सुम्पन चाहन्छ।
विश्वका धेरै नेताले उनको यो योजनाको निन्दा गरेका छन्।
संयुक्त राष्ट्र संघले यसले ‘ठूलो मात्रामा विस्थापन र हत्या’ निम्त्याउने बताएको छ।
उता हमासले यो कदमको कडा विरोध गर्ने बताएको छ।
इजरायलको योजनामा के छ?
इजरायलका प्रधानमन्त्रीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, इजरायल रक्षा बल (आईडीएफ) ले गाजा सहर नियन्त्रणमा लिने तयारी गरिरहेको छ।
विज्ञप्तिमा युद्ध अन्त्यका लागि पाँच कुरा अघि सारिएको छ। जुन यसप्रकार छ:
-हमासको नि:शस्त्रीकरण
-सबै बन्धकको रिहाइ (जीवित होस् वा मृत)
-गाजा पट्टीको सैन्यकरणको अन्त्य
-गाजा पट्टीमा इजरायलको सुरक्षा नियन्त्रण
-वैकल्पिक नागरिक प्रशासनको स्थापना, जुन न हमास हुनेछ न प्यालेस्टिनी प्राधिकरण
आईडीएफले भनेको छ, ‘सेनाले गाजा सहर नियन्त्रणमा लिन र युद्ध क्षेत्रबाहिर बस्ने मानिसहरूलाई मानवीय सहायता प्रदान गर्न तयारी गर्नेछ।’
तर यो नयाँ सहायता हुने हो वा इजरायल र अमेरिकाद्वारा समर्थित विवादास्पद गाजा मानवीय फाउन्डेसनमार्फत वितरण गरिने हो भन्ने कुरा स्पष्ट छैन।
गाजा सहर मात्र किन कब्जा गर्ने?
प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले मन्त्रिपरिषद् बैठकअघि भनेका थिए, ‘म सम्पूर्ण गाजा पट्टीमा नियन्त्रण चाहन्छु।’
तर नयाँ योजनामा उनले गाजा सहर मात्र उल्लेख गरेका छन्।
इजरायली सञ्चारमाध्यमका अनुसार, यस विषयमा प्रधानमन्त्री र सेना प्रमुखबीच चर्को बहस भएको थियो, किनकि सेना प्रमुखले सम्पूर्ण गाजा कब्जा गर्ने कुराको कडा विरोध गरेका थिए।
इजरायलले हाल गाजाको ७५ प्रतिशत भाग नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ। तर संयुक्त राष्ट्र संघले लगभग ८६ प्रतिशत क्षेत्रबाट मानिसहरूलाई बाहिरिन आदेश दिइएको अनुमान गरेको छ।
बीबीसी मध्यपूर्व संवाददाता ह्युगो बाचेगाका अनुसार गाजा सहर कब्जा गर्नु सम्भवतः सम्पूर्ण गाजा पट्टीमा पूर्ण नियन्त्रणका लागि पहिलो कदम हुन सक्छ।
केही विश्लेषक के विश्वास गर्छन् भने सम्पूर्ण गाजा नियन्त्रणमा लिने धम्की हमासलाई दबाब दिने रणनीति हुन सक्छ।
फक्स न्युजसँगको कुराकानीमा नेतन्याहुले भनेका थिए, ‘इजरायलले गाजालाई आफ्नो नियन्त्रणमा राख्ने छैन। यो अरब शक्तिलाई हस्तान्तरण गरिनेछ।’
उनले अगाडि भनेका थिए, ‘हामी सुरक्षा घेरा चाहन्छौँ। हामी यसमा शासन गर्न चाहँदैनौँ।’
उनी कुन 'अरब शक्ति'लाई सुम्पन चाहन्छन् गाजा?
बीबीसी अन्तर्राष्ट्रिय संवाददाता लिस डुसेटका अनुसार, बेन्जामिन नेतन्याहुले जानाजानी कुन ‘अरब शक्ति’लाई गाजामा शासन गर्न सक्षम ठान्छन् भन्ने कुरा स्पष्ट पारिरहेका छैनन्।
उनले जोर्डन र इजिप्टलाई संकेत गरिरहेका हुन सक्छन्। यी देशले यसमा चासो देखाएका छन्।
तर दुवै देशले इजरायली कब्जापछि गाजामा प्रवेश नगर्ने स्पष्ट पारिसकेका छन्।
गाजा नियन्त्रणमा लिएपछि सरकार चलाउने समयसीमा वा व्यवस्थाबारे थप जानकारी दिइएको छैन।
के भन्छन् विश्वका नेता?
बेन्जामिन नेतन्याहु हमासद्वारा बन्धक बनाइएकाका परिवार र विश्वभरका नेताबाट आलोचना खेपिरहेका छन्।
बेलायतका प्रधानमन्त्री किअर स्टारमरले इजरायलको कदमलाई ‘गलत’ भन्दै यसले थप रक्तपात निम्त्याउने बताएका छन्।
जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मेर्ट्जले आफ्नो सरकारले अब गाजामा प्रयोग गर्न सकिने कुनै पनि हतियार इजरायलमा पठाउन अनुमति नदिने बताएका छन्।
जर्मनी इजरायलको सबैभन्दा ठूलो हतियार आपूर्तिकर्तामध्ये एक हो।
यस्तै प्यालेस्टिनी राष्ट्रपति महमुद अब्बासले यो कदमलाई ‘पूर्ण रूपमा आपराधिक’ भनेका छन्।
टर्कीको विदेश मन्त्रालयले पनि इजरायलको उद्देश्य ‘प्यालेस्टिनीहरूलाई आफ्नै भूमिबाट जबर्जस्ती विस्थापन गर्नु’ भएको टिप्पणी गरेको छ।
संयुक्त राष्ट्र मानव अधिकार प्रमुख भोल्कर टकरले गाजामा युद्ध ‘अब समाप्त हुनुपर्छ’ भनेका छन्। यसले ‘ठूलो मात्रामा जबर्जस्ती विस्थापन, थप हत्या, असह्य पीडा, विनाश र अत्याचार’ निम्त्याउने बताएका छन्।
बन्धक परिवार फोरमले भनेको छ, ‘यो निर्णयले बन्धक र हाम्रा सैनिक दुवैका लागि हामीलाई ठूलो विपत्तितर्फ लैजाँदै छ।’
तर अमेरिकाको प्रतिक्रिया फरक छ। इजरायलका लागि अमेरिकी राजदूत माइक हकाबीले यो योजना अमेरिकाका लागि चिन्ताको विषय नभएको बताएका छन्।
‘उनीहरूले के गर्नुपर्छ वा के गर्नु हुँदैन भनेर उनीहरूलाई बताउनु हाम्रो काम होइन’, उनले भनेका छन्। बीबीसीबाट
प्रतिक्रिया