युनिकोड
चीनले पछिल्लो चार दशकमा कुनै ठूलो युद्ध लडेको छैन। तर यस अवधिमा राष्ट्रपति सी चिनफिङको नेतृत्वमा चीनले आफ्नो सेनालाई बलियो बनाउन र अत्याधुनिक हतियार विकास गर्न कुनै कसर बाँकी राखेको छैन।
चीनले यी हतियार पाकिस्तानलाई पनि उपलब्ध गराएको छ।
स्टकहोम इन्टरनेसनल पिस रिसर्च इन्स्टिच्युट (एसआईपीआ।आई) को तथ्यांकअनुसार, चीनले बितेका पाँच वर्ष (२०२०-२४) मा पाकिस्तानको आयातीत हतियारको ८१ प्रतिशत आपूर्ति गरेको छ।
पाकिस्तानले २०२०-२४ देखि २०१५-१९ सम्म हतियार आयात ६१ प्रतिशतले बढाएको छ।
पाकिस्तानले चीनबाट पाउने हतियारहरूमा आधुनिक लडाकु विमान, क्षेप्यास्त्र, राडार र हवाई रक्षा प्रणाली हुन्।
पाकिस्तानमा उत्पादित केही हतियारमा पनि चीनको भूमिका छ। यी कि त चिनियाँ कम्पनीहरूले निर्माण गरेका हुन् कि तिनमा चिनियाँ प्रविधि प्रयोग गरिएका छन्।
भारत पनि विश्वको दोस्रो ठूलो हतियार आयातकर्ता देश हो। यद्यपि २०१५-१९ र २०२०-२४ को बीचमा यसको आयात ९.३ प्रतिशत घटेको छ।
विगत पाँच वर्षमा भारतीय हतियार आयातको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा (३६ प्रतिशत) रुसबाट आएको छ, जुन २०१५-१९ (५५ प्रतिशत) र २०१०-१४ (७२ प्रतिशत) भन्दा उल्लेखनीय रूपमा कम हो।
फ्रान्सेली हतियार निर्यातमा भारतले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो हिस्सा (२८ प्रतिशत) प्राप्त गरेको छ।
एसआईपीआरआई हतियार स्थानान्तरण कार्यक्रमका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता सिमन वेजेम्यान भन्छन्, ‘२०२०-२४ मा एसिया र ओसिनिया विश्वको सबैभन्दा ठूलो हतियार आयातकर्ता क्षेत्र रहे, जस्तै: १९९० को दशकको सुरुवातदेखि नै यो लगभग सधैँ छ। धेरैजसो खरिदका पछाडि चीनसँग सम्बन्धित डरको धारणा देखिन्छ।’
प्रतिक्रिया