युनिकोड
इरानी संसद्को राष्ट्रिय सुरक्षा तथा विदेश नीति समितिका अध्यक्ष इब्राहिम अजिजीले आफ्नो देशले चाँडै होर्मुज स्ट्रेटबाट जहाज आवतजावतका लागि नयाँ प्रणाली लागु गर्ने बताएका छन्।
उनले शनिबार भनेका छन्, 'यो प्रणाली इरानको सार्वभौमसत्ता र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको सुरक्षाको रक्षा गर्न डिजाइन गरिएको हो।'
इब्राहिम अजिजीका अनुसार, यो नयाँ प्रणालीबाट व्यापारिक जहाज र इरानसँग सहकार्य गर्ने देशहरूले मात्र लाभ उठाउन सक्नेछन्। उनले यो व्यवस्थाअन्तर्गत प्रदान गरिने निश्चित सेवाका लागि कर लगाइने पनि बताएका छन्।
यसैबिच इरानका सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीका सल्लाहकार मोहम्मद मोख्बरले कुवेत र यूएईलाई कडा चेतावनी दिएका छन्।
उनले भनेका छन्, 'इरानले अहिलेसम्म संयम अपनाएको छ, तर यो सधैँभरि रहने छैन।'
मोख्बरका अनुसार ती देशहरूले आफ्नो क्षेत्र इरानका शत्रुहरूका लागि खुला छाडेका छन्।
उनले अगाडि भनेका छन्, 'इरानले लामो समयदेखि उनीहरूलाई साथी र दाजुभाइ मान्दै आएको छ, तर अब उनीहरूले आफ्नो स्वतन्त्रता बेचेका छन् र आफ्नो भूमि हाम्रा शत्रुलाई प्रयोग गर्न दिएका छन्।'
स्ट्रेट अफ होर्मुज : के हो र कहाँ छ?
अरब खाडीलाई ओमानको खाडी र त्यसभन्दा परको अरब सागरसँग जोड्ने स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जामार्ग हो।
विश्वभर खपत हुने तेलको पाँचौँ हिस्सा र ठुलो मात्रामा ग्यास ओसारपसार हुने जलमार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज एकातिर ओमान र यूएई अनि अर्कातिर इरानको बिचमा पर्छ।
यहाँबाट पार हुने कच्चा तेल इरान, इराक, कुवेत, कतार, साउदी अरब र यूएईबाट आउँछ। साथै स्ट्रेट अफ होर्मुजले एलएनजी व्यापारमा पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासन (ईआईए) का अनुसार स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै अधिकांश कच्चा तेल एसिया जान्छ, जसमा चीन, भारत, जापान र दक्षिण कोरियाले करिब ७० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्।
युरोपको करिब ३० प्रतिशत जेट इन्धन आपूर्ति यही स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट हुन्छ भने विश्वव्यापी एलएनजी आपूर्तिको पाँचौँ हिस्सा यही जलमार्ग भएर जान्छ।
अमेरिका-इजरायल र इरानबिचको युद्ध विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जामार्गमध्ये एक स्ट्रेट अफ होर्मुजसम्म फैलिएको छ।जसका कारण तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ।
इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार स्ट्रेट अफ होर्मुज बन्द गर्ने अन्तिम निर्णय देशको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले गर्छ र त्यसलाई सरकारले अनुमोदन गर्नुपर्छ।
मध्यपूर्व द्वन्द्वबारे पछिल्ला ५ प्रमुख अपडेट
१. इजरायल-लेबनान युद्धविराम ४५ दिनले बढाइयो : अमेरिकाको मध्यस्थतामा शनिबार दुई देशबिचको युद्धविराम ४५ दिन बढाइएको छ। अनि यही मे २९ मा दुई देशका सैन्य प्रतिनिधिबिच बैठक हुनेछ।
२. इरान आफ्नो आणविक कार्यक्रम २० वर्ष रोक्न राजी हुन्छ भने स्वीकार्य हुने : ट्रम्पले पहिलोपटक इरानको आणविक कार्यक्रम सधैँका लागि रोक्नुको सट्टा २० वर्ष स्थगनको कुरा गरेका छन्। उनले इरानसँग आफ्नो धैर्यता टुट्दै गएको पनि बताएका छन्।
३. चीनले होर्मुज स्ट्रेटमा अमेरिकी प्रस्तावको विरोध गर्यो : चीनले संयुक्त राष्ट्रसंघमा होर्मुजमा अमेरिका-बहराइन-समर्थित प्रस्तावलाई गलत समय र गलत सामग्री भनेको छ।
४. तेहरानमा १,२६० जनाको मृत्यु : इरानको राजधानी तेहरानमा अमेरिका-इजरायलको आक्रमणमा परी १,२६० जनाको मृत्यु भएको छ भने ५१,००० घर, १०,००० भन्दा बढी सवारीसाधन र सयौँ मोटरसाइकलमा क्षति पुगेको छ।
५. दक्षिणी लेबननमा इजरायलको आक्रमण जारी : युद्धविरामको अवधि बढाइए पनि इजरायलले लेबननमा हवाई आक्रमण जारी राखेको छ। निरन्तर हमलाका कारण मानिसहरू भागिरहेका छन्। एजेन्सी
प्रतिक्रिया