युनिकोड
गत शुक्रबार इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत घोषणा गरे- युद्धविरामको बाँकी अवधिका लागि होर्मुज स्ट्रेट पूर्ण रूपमा खोलिएको छ।
तर त्यसको केही घण्टापछि अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने- होर्मुज मार्गमा अमेरिकी नाकाबन्दी जारी रहनेछ।
यद्यपि इरानले पहिले नै भनेको थियो- अमेरिकाले नाकाबन्दी जारी राख्यो भने होर्मुज स्ट्रेट बन्द गरिनेछ।
यसैबिच शनिबार इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमले इरानी सेनाले होर्मुज मार्गमा पुन: नियन्त्रण कायम गरेको बताएको छ।
बीबीसीका अनुसार अमेरिकी नाकाबन्दीको जवाफमा इरानले होर्मुज स्ट्रेट बन्द आइतबार पनि जारी राखेको छ।
होर्मुज स्ट्रेट बन्दको बदला लिन अमेरिकासँग अन्य विकल्प पनि थिए।
पहिलो विकल्प वार्तामार्फत शान्तिपूर्ण समाधान। तर पाकिस्तानमा इरानसँग भएको सुरुवाती वार्ता असफल हुनासाथ अमेरिकाले यो बाटो त्याग्यो।
दोस्रो विकल्प इरानका तेल पूर्वाधार नष्ट गर्नेसहितको कठोर कारबाही। त्यसो त यो कदमले मेलमिलापको ढोका बन्द गर्दै द्वन्द्व अझ बढाउने थियो।
तेस्रो विकल्प युद्धअघिको अवस्था पुनर्स्थापना। यसको अर्थ होर्मुज स्ट्रेट पुन: खोल्ने प्रयास गर्नु। तर यो बाटो पनि सजिलो थिएन।
ट्रम्पले रोजे चौथो विकल्प
यसैले अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चौथो विकल्प रोजे।
अमेरिकाले होर्मुज स्ट्रेटमा नौसेना अभियान सञ्चालन गर्न नेटो सहयोगीहरूलाई साथमा लिन सकेन। साथै अमेरिका होर्मुज मार्ग बन्दबाट प्रभावित एसियाली देशहरूसँग गठबन्धन बनाउन पनि असमर्थ भयो।
फलस्वरूप अमेरिका एक्लैले कारबाही गर्नुपर्यो।
इरानविरुद्ध अभियानको सुरुवातमा अमेरिकाले मध्यपूर्वमा अपेक्षाकृत ठूलो नौसैनिक सेना स्थापना गर्यो। पहिले नै त्यहाँ अमेरिकाका विनाशकारी जहाज, गस्ती जहाज र अन्य नौसैनिक स्रोत थिए। यसमा दर्जनौँ विमान र हेलिकप्टर बोक्ने दुई विमानवाहक पनि थपिए।
तर यसको सीमित हिस्सा मात्र होर्मुज स्ट्रेटमा प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन सक्षम छ।
प्रथम दृष्टिमा ट्रम्पको चौथो विकल्प तर्कसंगत लाग्छ। इरानले होर्मुज स्ट्रेट बन्द गर्न जारी राख्यो भने यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने हुन्छ।
तर ट्रम्पको निर्णयले इरानलाई मात्र हानि गर्दैन।
अमेरिकाले सैन्य कारबाही सुरु गरेदेखि नै ढुवानीका लागि अत्यन्तै खतरनाक बनेको होर्मुज स्ट्रेट पुनः खोल्न अमेरिकालाई कुनै हतार छैन। अमेरिकाले नाकाबन्दीलाई नै कडा पार्दै छ।
इरानका बारुदी सुरुङ र क्षेप्यास्त्रले भरिएको होर्मुज स्ट्रेट पहिलेदेखि नै जोखिमपूर्ण छ।
होर्मुज स्ट्रेटको मुख वा बाहिर निस्कने ठाउँमा अमेरिकी विनाशक जहाजको सामना गर्नुपर्दा जोखिम दोब्बर हुन्छ।
खाडी मुलुकका व्यापारिक साझेदारहरूले प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति बेहोरेका छन्। आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध भएका छन् र विश्वव्यापी रूपमा तेलको मूल्य फेरि बढेको छ।
यसैबिच जिबुटीमा ठुलो नौसेना र सैन्य अड्डा भएको चीनले नाकाबन्दीप्रति कस्तो प्रतिक्रिया देला, थाहा हुन बाँकी छ। बीबीसी
प्रतिक्रिया